Underdog Football PL

23 Listopad 2009

Skażony teren autonomiczny

Filed under: Azja — Artur Karpiński @ 16:21

O ile o Kosowie, Grenlandii, Gibraltarze, Katalonii czy nawet Oksytanii przeciętny fan piłki nożnej na pewno coś słyszał, to o krainie, która jest przedmiotem dzisiejszego wpisu już niekoniecznie. Jej historia jest o tyle tragiczna, że wskutek eksperymentów naukowych władz ZSRR jej los przypomina raczej okolice Prypeci niźli Barcelony. To Karakałpacja, autonomiczny region leżący nad Morzem (de facto jeziorem) Aralskim.


Na zdjęciu: Wysychanie Morza Aralskiego na przestrzeni ostatnich 20 lat

Zbiornik wodny, o którym mowa, niegdyś należał do największych na świecie akwenów słonowodnych nie będących morzem. Od lat 60-tych jednak zanika, co jest jedną z przyczyn klęsk żywiołowych w okolicy. Gdyby ktoś miał wątpliwości, za zanikanie Aralu nie odpowiada Bóg, Matka Natura ani Wielkie Mzimu, tylko władze ZSRR, które zawróciły bieg rzek zasilających to jezioro. Nieustanne wysuszanie zbiornika spowodowało, iż obecnie znajduje się tam pustynia, pełna toksyn, soli, ścieków i ciężkich metali, które nie tylko niszczą glebę w regionie, ale także przenoszone są drogą powietrzną wprost do płuc żyjących tam ludzi. Gdyby tego było mało, na jednej z wysp na Aralu Sowieci zbudowali niegdyś laboratorium, w którym pracowali nad bronią biologiczną. Obecnie, wskutek wysuszania, owa wyspa połączyła się z lądem i zarówno zwierzęta, jak i ludzie narażeni są na bezpośredni kontakt z najbardziej zabójczymi truciznami. Dość powiedzieć, że kilka lat temu specjalna ekspedycja zniszczyła tamże… 200 ton wąglika. Mimo że rewitalizacja Aralu trwa w najlepsze, a optymiści mówią nawet o zarybieniu akwenu oraz budowie portu, póki co mamy tam kolejne post-sowieckie ghost town jako znakomity dowód, czym w rzeczywistości był komunizm. Może, na wzór muzeum w Auschwitz, poza rewitalizacją warto pomyśleć nad jakąś akcją „ku przestrodze”… Realne efekty tego, co dzieje się w regionie, to śmiertelność noworodków sięgająca prawie 10%, choroby układu oddechowego (powstałe poprzez permanentne wdychanie powietrza z ciężkimi metalami, pestycydami, itd.) stanowiące ponad połowę wszystkich dolegliwości i fatalne rokowania na przyszłość.


Na zdjęciu: Flaga Karakałpacji

W takim właśnie klimacie kwitnie w Karakałpacji futbol. Piłka nożna nie zna barier i przezwycięża każde trudności. Grano w nią przecież nawet w obozach jenieckich podczas wojny. Na skażonym sowieckimi eksperymentami terenie futbol rozwinął się przede wszystkim w dwóch miastach: Nukusie i troszkę bardziej oddalonym od akwenu Urgenczu (nota bene – miejscu narodzin wielkiej sławy polskiej piosenki – Anny German). Co prawda w żadnym z nich piłka nie stoi na bardzo wysokim poziomie, to jednak kilka faktów warto przedstawić. W czasach sowieckich, w latach 80-tych w trzeciej lidze występował klub Amu-Daria Nukus – nazwany od rzeki przepływającej przez miasto. To właśnie w tej drużynie pierwsze szlify zbierał Kodir Ibragimow, jeden z pierwszych reprezentantów Uzbekistanu, a następnie wieloletnia gwiazda ligi kazachskiej w barwach klubów z Szymkientu. W 1991 roku – ostatnim, w którym istniała liga ZSRR – zdobył aż 14 bramek dla swojego klubu – Aralu Nukus, a następnie dumnie wspierał go w pierwszym historycznym sezonie Olij Ligasi. Do innych gwiazd tamtej drużyny dzielnie broniącej honoru Karakałpacji należeli reprezentacyjny bramkarz Berdach Ałłanijazow, który z regionem Morze Aralskiego związał się aż do końca kariery, oraz 19-letni napastnik Nematułło Kutibajew, który trzy lata później poprowadził Neftczi Fergana do mistrzowskiego tytułu. Drużyna z Nukusu zdołała przetrwać w elicie trzy sezony i ostatecznie pożegnała się z nią w 1994 roku. Pięć lat później po ośmiu kolejkach Birinczi Ligasi Aral Nukus miał zaledwie jedno zwycięstwo i był bliski spadku do trzeciej ligi. Na szczęście dokonała się jakaś cudowna przemiana i w ostatecznym rozrachunku drużyna ze skażonego terenu zakończyła sezon na drugim miejscu, ustępując miejsca jedynie Kyzył-Kum Zarafszan, i tym samym awansowała ponownie do ekstraklasy. Do drużyny wrócił Kutibajew, a bramki nadal strzegł Ałłanijazow. Ten pierwszy znów notował świetną skuteczność strzelecką, jednak ponownie wybrał ofertę lepszego klubu. Tym razem przeniósł się do Pachtakora, któremu pomógł wywalczyć kolejne mistrzostwo kraju. Aral zmienił nazwę na Turan, jednak nawet wymarłe zwierzę, od którego owa nazwa się wzięła, nie pomogło drużynie z Nukusu przetrwać w lidze dłużej niż dwa lata. Po ponownej degradacji zespół nie utrzymał się nawet na zapleczu ligi i zleciał do Ikkinczi Ligasi. Tam dwukrotnie zmieniał nazwę i w 2006 roku powrócił do drugiej ligi. Tłuste lata 90-te jednak dla piłkarzy z Nukusu są póki co odległym marzeniem. Obecny sezon Dżajchun Nukus zakończył na piątym miejscu. I tu smutna dygresja – dwukrotny mistrz kraju, klub wielu znakomitych reprezentantów – Dustlik – wycofał się z drugiej ligi. Jego przyszłość nie jest znana…


Na zdjęciu: Zmiana nazwy z Aral na Turon Nukus nie przyniosła klubowi znad Aralu szczęścia…

Poza Nukusem futbol całkiem nieźle rozwijał się w Urgenczu. W 1993 roku tamtejszy Chorezm wywalczył sobie awans do drugiej ligi uzbeckiej, a po dwóch latach trafił do elity. Wówczas to występował jako Dinamo i w swym debiutanckim sezonie uniknął degradacji tylko dlatego, że liga powiększona została do 18 zespołów, aby każda prowincja miała swojego przedstawiciela w elicie. W tamtych czasach piłkarze z Urgenczu nie wyróżniali się niczym szczególnym, ani też nie występowali w reprezentacjach. Poważną karierę zaczynał tu późniejszy napastnik Pachtakora – Władimir Baranow, a kończył strzelec ponad stu bramek w lidze – Hamza Dżabarow. Chorezm Urgencz spadł z ligi w 2000 roku, mimo pozyskania 32-letniego Samata Narzykułowa, przebrzmiałą gwiazdę Sogdiany Dżyzak. Weteran uzbeckich boisk zdobył tylko jedną bramkę i druzyna z Urgenczu pożegnała się z ekstraklasą. Pięć lat później Chorezm wrócił do elity, a w jego barwach wystąpił… były gwiazdor Aralu Nukus – Nematułła Kutibajew. Zdobył dla drugiej ekipy z Karakałpacji trzy bramki i… odszedł do Kyzył-Kum w trakcie sezonu. Chorezm nie wygrał żadnego spotkania i z hukiem zleciał do Birinczi Ligasi. Dopiero w 2008 roku Chorezm powrócił do elity i tym razem władze klubu postanowiły, że nadszedł czas pozostać w niej na dłużej. Transfery beniaminka mogły zawstydzić nawet największe kluby w kraju, gdyż nowym nabytkiem okazał się… trzeci najlepszy strzelec w historii ligi – Umid Isakow, autor 170 bramek. Co więcej – w niedawno zakończonym sezonie zdobył kolejne dwie i tym samym ów 31-letni napastnik przesunął się na drugie miejsce w tej klasyfikacji, goniąc snajpera Maszału – Zafara Chołmuradowa. Dodatkowo do klubu dołączył wspomniany wcześniej Władimir Baranow, powracający po wojażach po kraju. Ostatecznie cel został osiągnięty i Chorezm Urgencz pewnie utrzymał się w lidze, zajmując dziewiąte miejsce. Awans do ćwierćfinału krajowego pucharu też na pewno można uznać za sukces.


Na zdjęciu: Herb Chorezmu Urgencz

Tak więc futbol w Karakałpacji miewa swe wzloty i upadki, a dwa najpopularniejsze kluby – Aral (dziś Dżajchur) Nukus i Chorezm Urgencz – bronią honoru regionu w rozgrywkach ligi uzbeckiej. Czy obecny pierwszoligowy byt drużyny z miasta Anny German potrwa dłużej niż zwykle i czy Dżajchun powróci do elity (a może podzieli los Dustlika?) okaże się już w najbliższych sezonach. Na pewno warto śledzić, jak radzą sobie mieszkańcy skażonego terenu i jak futbol potrafi przełamywać kolejne bariery.

8 komentarzy »

  1. Próbowałem znaleźć jakieś informacje, czy Kodir Ibragimow ma coś wspólnego (rodzina?) z 23-letni obecnie Azizem Ibragimowem, graczem mego ulubionego klubu – Bohemians 1905 Praga. Niestety to nazwisko jest bardzo popularne w Uzbekistanie, co znacznie utrudnia poszukiwania… Aziz grał w ojczyźnie w Traktorze Taszkent i klubie o nazwie Shurtan Guzar, a później we wspomnianym w tekstie Maszale Mubarak.

    Komentarz - autor: krzychu81 — 23 Listopad 2009 @ 21:48 | Odpowiedz

  2. Do autora – Jeśli nie będziesz miał nic przeciwko, to napiszę o twoim blogu na swoim. Odwiedzam underdoog regularnie i jestem pod ogromnym wrażeniem.

    Komentarz - autor: shym3k — 25 Listopad 2009 @ 19:47 | Odpowiedz

  3. Przepraszam, że się czepiam, ale Urgencz nie leży w Karakałpacji😉

    Komentarz - autor: jakas1 — 4 Grudzień 2009 @ 13:41 | Odpowiedz

  4. I truly love your blog.. Pleasant colors & theme.
    Did you create this amazing site yourself? Please reply back as I’m looking to create my own personal website and
    would like to find out where you got this from or just what the
    theme is named. Kudos!

    Komentarz - autor: Www.Sellaband.Com — 2 Grudzień 2013 @ 06:33 | Odpowiedz

  5. Undeniably believe that which you said. Your favorite justification
    appeared to be on the net the easiest thing to be aware of.
    I say to you, I definitely get irked while people consider worries that they
    plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing
    without having side-effects , people can take a signal.
    Will probably be back to get more. Thanks

    Komentarz - autor: http://www.bristolopera.org.uk — 1 Marzec 2014 @ 14:32 | Odpowiedz

  6. I’m really loving the theme/design of your site. Do you ever run into any browser compatibility problems?
    A couple of my blog readers have complained about my
    site not operating correctly in Explorer but looks great in Safari.
    Do you have any suggestions to help fix this issue?

    Komentarz - autor: edukson.com — 31 Marzec 2014 @ 20:20 | Odpowiedz

  7. Excellent way of describing, and pleasant article to obtain data regarding my
    presentation topic, which i am going to deliver
    in college.

    Komentarz - autor: net — 1 Październik 2014 @ 03:24 | Odpowiedz


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Stwórz darmową stronę albo bloga na WordPress.com.

%d bloggers like this: